SA TIGAON, CSUR:
Mabawi mapalangkaw produccion nin abaca
AN
Tigaon, Camarines Sur na dating iyo an may pinakalangkaw na
produccion nin Abaca kan twentieth century sa mga naciones sa
kinaban naghaman nin mga programa nganing mabawi giraray an record
na an banwaan na ini mapalangkaw an produccion nin abaca.
BOMBASE
An producto nin abaca sa Tigaon naka-contribuir sa Filipinas na
saro sa mga mayor nag-eexportar kaini maging sa mga mercado local.
Si Alcalde Elmo Bombase enot nang poponan an proyecto sa paagi kan
apat na aldaw na Abaca Rehabilitation Seminar sa Agosto 2 asta 5
sa gigibohon na 1st Tigaon Abaca Festival parte kan saindang mga
dakulang actividades sa kapiestahan ni St. Claire of Assisi kan
banwaan sa Agosto 11, 12.
Pig-andam na kan local na gobierno an distribucion kan abaca
seedlings tanganing ma-enganyar an mga paraoma na mapahiwas an
saindang tanuman sagcod na makatabang pa sa saindang hanap-buhay.
Sinabi ni Bombase na kan mga nakaaging panahon mahiwas an tanuman
nin abaca sa saindang mga barangay alagad na-afectaran sana kan
pag-implementar kan Comprehensive Agrarian Reform (CARP) huli ta
manlaen-laen na an mga paraoma na igwa man nin sadiring pigtanum
arog kan mais sagcod na pigkultivar an abaca plantation.
Kaya sa paagi kan Abaca Rehabilitation Seminar digdi ma-tutukdoan
an mga paraoma na magtarabangan an mga residentes kan Tigaon
nganing mabawi giraray an record na iyo an may pinakalangkaw na
produccion kaini sa kinaban, sabi pa ni Bombase.
An abaca iyo an prime export commodity kan Filipinas. Nagaabot sa
average na US$82 milliones an naging ingreso sa pag-exportar kan
taon 1996 asta kan 2000.
An Bicol iyo an may mahiwas na abaca plantation nag-ikaduwa sana
sa Eastern Visayas kun sa ngaran na produccion nakaka-contribuir
nin 40% sa total na produccion sa Filipinas.
32.80% kan peso bill gibo sa abaca, ini gamit pa sa pag-gibo nin
gubing, basket, bag, tsinelas, sapatos asin dakul pang iba.
Sa mga banwaan na may tanuman nin abaca an Goa, Camarines Sur iyo
an nangengenotan igwang 1,798.47ng hectaria; Sagnay nag-ika duwa -
996.65 hectaria; ika-tolo an Tigaon - 551.12 hectaria; ika-apat an
Lagonoy - 432.70 hectaria; Garchitorena - 275.50 hectaria;
Caramoan - 126.50 hectaria asin iba pang mga banwaan sa Camarines
Sur.
Nagtatarabangan na an oficina kan FIDA sa Camarines Sur asin an
LGU Tigaon mientras na dakul nang mga residentes an nagsusuporta
sa proyectong ini ni Bombase huli ta dakulang tabang pa sa
saindang pagbuhay asin liwat pang mabibisto sa Filipinas asin
kinaban an saindang municipio.
Pinasikad na kan LGU Tigaon an programa sa paagi kan Abaca
Festival sa ginibong Kaogma Festival kan Mayo 27, 2005 sagcod na
sinda an nang-gana sa Street Dancing Competition sa Camarines Sur.
An Abaca Festival kan Tigaon iyo an paglaban kan provincia nin
Camarines Sur sa “Festival of Festivals” sa regional competition
sa gigibohon na Gayon Bicol Fiesta sa Ciudad nin Naga sa
Septiembre durante kan Peñafrancia fiesta.
