>
An salog asin an riles kan tren
Susog sa istorya niyato, sa salog nagpoon an gurang na sibilisayon
kan suanoy na panahon, pinapatotoohan ini kan presensya kan mga
nakau’ang mga liktao. Sinasabi na an salog iyo an an ugat nin dugo,
kun saen minaagi an buhay nin sarong banwaan. Yaon digdi nagtalubo
an komersyo, an trasportasyon asin napagkukuanan man ini nin
kakanon. An mga gurang na sibilisayon arog kan Ehipto, igwang
salog kan Nile, an Tsina igwang salog kan Yangtze, sa Timog
Amerika, yaon an salog kan Amazon, an Mesopotamia, na ngonyan
Iraq, yaon an Euphrates asin Tigris, asin an an sentro kan
Kristiyanismo, an Roma igwang Tiber, asin minsan an Manila, igwa
kan Pasig asin an Naga, igwa kan salog Bikol. Kun saen may tubig,
igwang buhay. An isog asin hagupit kan duros kan kadagatan,
napapaontok sa preskong tubig kan salog. Kaya bakong makangalas
kun tano digdi nagpoon an sibilisayon. Digdi minukna an enot na
banwaan. Alagad digdi man pweding magtapos an satuyang sibilasyon.
Pwedi man na magin kawsa ki kagadanan, o kaya minsan sintomas nin
mas hararom na helang kan banwaaan. An salog an repleksyon kun ano
an inabotan kan sarong lugar sa paglihis kan panahon. Digdi
mahihiling an pagtalubo o an pagkabarado kan mga tawo sa saindang
pag-isip, mga gawe asin kostumbre asin man an kultura. An salog na
nagsumpay kan buhay, iyo an minaserbing salming kan banwaan.
Kun an gurang na sibilisayon nagpoon sa mga salog, an sibilisayon
man kan modernong tawo digdi sa satuya, sa paghona ko, nagpoon sa
riles ki tren, digdi ko nahiling an pagsikad kan industrial
revolution na nagin kapinonan kan pag-atake kan makina sa tawo. An
pag-abot kan tren sa Pilipinas, sarong dakulang senyal nin mas
marikas na transportasyon asin an pagsikad nin komersyo sa
haslangkaw na lado. Iyo siguro man ini an rason kun tano may mga
tawong nag-erok asin padagos na nsg-eerok sa gilid kan mga riles.
Yaon man digdi an buhay. An dalagan kan makina kan tren iyo an
puso na minataong buhay sa mga tawong naka-istar sa palibot kaini.
Alagad siring sa satong mga salog nag-abot na an panahon na
nabayaan asin napabayaan na an satuyang mga riles. Yaon pa man
duman an mga naka-istar alagad bako nang arog kaidtong dating
panahon. Yaon an kapagtiosan sa palibot kan istasyon kan tren asin
an dating buhay, luhay-luhay nang nagagadan. Apwera nasana kan
takla asin pirang bakal na pwedi pang ipabakal tanganing may
ikasapna lamang.
An presensya kan tawo sa gilid kan riles kan tren kabaing man kan
mga enot na tawo na nag-erok sa may mga pangpang kan salog, kan an
salog, salog pa asin bako pang kale na parong tangkal. Nahiling
man ninda digdi an paglaom. Napabayaan asin binayaan na kan
dalagan kan panahon an satuyang mga salog asin ining mga riles kan
tren na kan enot na panahon na an tawo maboot pa asin bako pang
arog kaini kapaslo, digdi nagpoon an buhay asin digdi man siguro
matatapos.
