>
An kuto ni Kingkong
Bago ako maghale paduman sa Manila kan sarong semana, hiningowa
kong makadalan kan pelikulang ini nin huli ta mas barato man
nanggad digdi sa satuya kumpara duman sa dakulang syudad. An
pelikulang dinirihe ni Peter Jackson sarong patunay kan dakulang
ngangalasan na dara kan teknolohiya ngonyan. Kumpara sa mga
pelikula niyato, mas mahihiling niyatong ginastosan an siring na
pelikula bakong arog kaidtong mga nauso kaidtong pito-pito na
puros hurubaan sana man an mahihiling asin komplikadong dalagan
kan istorya. Sa paghiling ko ngani garo ini si mga romance
pocketbooks na naarkila diyan sa sa’ud na mahihiling sa papag.
Dikit na hiribian, dikit na baradilan, dikit na patawa dangan
painorag na riligid sa dagat sagkod kama. Alagad igwa man marhay
na mga pelikula ngonyan, ining mga bagong nagruruluwas na minsan
bago gayong kamahalan an production, may laog an istorya. Dakul
naman kita kaiyan asin binibisto naman kan satuyang sadiring mga
kritiko. Maabot man an panahon na an pelikulang Bikol mapapangyari
kun magkaigwa kita nin mas dakul na marhay na parasurat, artista,
direktor asin iba pang kaipuhan sa paggibo nin sarong pelikula.
Iba sa libro o sa biswal na arte, an pelikula sarong makusog na
porma nin arte. Garo ini batobalani sa tawo. Kadaklan ngani sa mga
marhay na isinurat na obra, klasiko man o kontemporaryo, nagin
pelikula naman minsan may mga pagduwa-duwa nin huli ta igwang mga
bagay na nasasakripisyo sa libro na dai na nahihiling sa pelikula.
Sabi ngani kaan, bakong maimbod si pagkakagibo duman sa original
na kasuratan. Ini an sarong bagay na ikikadismaya kan mga tawong
nakabasa na kan nasabing pelikula.
Sa pagdalan ko kan King Kong, dai ko malikayan na mapangirit na sa
kadakulaan kan nilalang na ini, ano pa daw an mga kuto kaini. Kun
an tawo minaluwas na garo munyika nasana asin kayang itapok dawa
saen, ano daw an mga kuto ni Kingkong, tibaad mataraba man ini
asin darakula. Alagad dai ini ibinali sa istorya baga na para
sakuya makakabago kan dalagan kan pelikulang ini. Duman sa Skull
Island na kadakul na nagluwas na mga pambihira asin eksotikong
nilalang arog baga kan mga dinosaurs, idtong mga paniking garo
mananangal, mga layog-layog na darakula pa sa mga ido niyato digdi,
asin iba pang mga hayop na kaidto ko sana nahiling. Alagad mayong
kuto o garapatang kabale sa istorya. Dai ini ipinahiling. Alagad
aram niyato asin maoyon kamo sako na igwang kuto si King Kong.
Asin sa siring na pangawak. Dakula man ini kaysa sa kuto kan mga
tawo, a lagad mayong kuto sa pelikula. Bagay na pinanghihinayangan
ko asin dinadara ko na sana sa ngirit ta aram ko na kun igwang
nagluwas na kuto duman asin kinagat baga si babayi, ibang istorya
an madadalan ta. Saro sanang kuto an kaipuhan tanganing bagohon an
dalagan kan gabos niyatong dinalan.
