NA-OOGMA aco nin huli ta para saco toltol an paggamit nindo diyan sa Bicol Mail (BM) kan satuyang lingua francang Bikolnon. Dai nindo tina-“tagalogize” an ispeling kan mga tataramon na Bicolnon. Halimbawa, “cruzada” bacong “krusada,” “envez” bacong “imbes.”

        An Bikolnon mas eleganteng taramon asin dangogon kesa Tagalog (Pilipino) sa duwang rasones. Saro, cadaculon ining caibanan na tataramon na gikan sa Español, which is reportedly one of the most beautiful spoken languages in the world.

        An icaduwa, an alfabeto kan Bikolnon may 28ng letra “A” sagkod “Z”; an Pilipino (Tagalog) nagsusunod kan ABAKADA, na igwa sanang 20 kulang kan mga letrang C, F, J, Ñ, Q, V, X, asin Z. (An alfabeto kan Bikolnon susog man sa DECS Order 81, s. 1987, which makes it a mandate of the government for its national language, Filipino![1]

        Kaya, sa Tagalog o Pilipino, “Pilipinas” envez na “Filipinas”[2] --- na iyo man baga ini an ngaran kan satong nacion kan ini “binunyagan” kan mga Castila during the later part of the 15th century, di ba?

        Boot co man apreciaron an ginigibo kan BM na ginagamit an English words and phrases cun dai ining cabaing sa Bikolnon. An imprtante, ma-intindihan an boot sabihon kan articulo. Halimbawa, “petition for recall,” “civil disobedience.”

        Alagad, tinutuyao co man an BM asin haros gabos na newspapers sa Filipinas sa pagparapadangat caini kan tataramon na English, na baco ta man! SA BM asin sa ibang local newspapers, an mga articulong nasa English yaon sa mga enotan na pahina, alagad kun sa Bikolnon ang mga ini nasa-huri. Colonial Mentality kan mga Filipino?

        In that connection, the chaotic situation of our national language reminds me of the case of three sons. One, Filipino is the legitimate child; Pilipino, the bastard; and English, a neighbor’s. Guess who among them is the LEAST appreciated by the foolish parents!

R.A. IBARBIA

Palestina, Pili, C.S.